Tala fou tele! Matagaluega e lua: Fa'alauiloa le feso'ota'iga tu'usa'o o le eletise lanumeamata, e le itiiti ifo i le 60% mo le fa'aaogaina e le tagata lava ia o le malosiaga fou ma e le sili atu i le 20% mo le feso'ota'iga o le grid, ma totogi totogifuapauina e tusa ai ma tulafono faatonutonu.

I le aso 21 o Me, na tuʻuina atu ai e le Komisi o Atinaʻe ma le Toe Fuataʻiga a le Atunuʻu ma le Pulega o le Malosiaga a le Atunuʻu le "Faʻasilasilaga i Mataupu e Faʻatatau i le Faʻalauiloaina Faʻatonutonu o le Atinaʻeina o Fesoʻotaʻiga Tuusaʻo o le Malosiaga Lanumeamata", e suʻesuʻe ma faʻafouina ai le faʻataʻitaʻiga faʻapitoa o le gaosiga ma le faʻaaogaina o le malosi fou, ma faʻalauiloaina le faʻaaogaina o le malosi fou i le lotoifale ma nuʻu lata ane.

E tusa ai ma le pepa, o le fesoʻotaʻiga tuusaʻo o le eletise lanumeamata o loʻo taʻua i lenei tusiga o lona uiga o punaoa fou o le malosiaga e pei o le matagi, le gaosiga o le eletise o le la ma le gaosiga o le eletise mai le biomass e le o fesoʻotaʻi tuusaʻo i le upega eletise a le lautele, ae e tuʻuina atu le eletise lanumeamata i se tagata e toʻatasi e faʻaaogaina le eletise e ala i laina fesoʻotaʻiga tuusaʻo, lea e mafai ona ausia ai se suʻesuʻega faaletino manino o le eletise o loʻo tuʻuina atu.

O laina feso'ota'iga tuusa'o e fa'atatau i laina eletise fa'apitoa e feso'ota'i sa'o ai punaoa eletise i tagata fa'aoga eletise. E vaevaeina i ni ituaiga se lua e tusa ai ma le feso'ota'iga o le avega i le upega eletise lautele: ituaiga feso'ota'iga-pū eletise ma ituaiga e le feso'ota'i-pū eletise. I totonu o ia mea, o galuega fa'atino e feso'ota'i-pū eletise e tu'ufa'atasia i totonu o le upega eletise lautele atoa, ma fausia ai se feso'ota'iga fa'aletino manino ma le feso'ota'iga o matafaioi ma le upega eletise lautele. E tatau ona feso'ota'i le puna eletise i le itu a le tagata fa'aoga o le vaega e vaeluaina ai aia tatau i meatotino i le va o le tagata fa'aoga ma le upega eletise lautele.

E tatau ona maitauina o loʻo i ai tulafono faatonutonu eseese mo le tuʻuina atu saʻo o le eletise lanumeamata i le tele o tagata faʻaoga e ala i laina fesoʻotaʻi saʻo. O punaoa eletise photovoltaic tufatufaina e tatau ona faʻatinoina e tusa ai ma faiga faʻavae e pei o le "Fuafuaga Faʻapulega mo le Atinaʻeina ma le Fausiaina o le Faʻatupuina o le Malosiaga Photovoltaic Faʻasalalau".

Aotelega o le Galuega: E mafai ona fausia galuega fou o le malosiaga faatasi ai ma le avega fou ua faaopoopo. I lalo o le manatu o fale eletise e anaina e le tagata lava ia ua uma ona totogi atoa le tupe mo le atinaeina o le malosiaga faafouina, o le a fesoʻotaʻi saʻo le avega o loʻo iai i le eletise lanumeamata. O pisinisi e faʻatau atu i fafo ma e manaʻomia tele le faʻaitiitia o le kaponi e mafai ona faʻaaogaina atoatoa punaoa fou o le malosiaga e siomia ai e faʻatino ai le fesoʻotaʻiga tuusaʻo o le eletise lanumeamata mo a latou avega o loʻo iai. O galuega e le mafai ona fesoʻotaʻi i le grid ona o le fesoʻotaʻiga grid poʻo tapulaʻa o le faʻaaogaina e mafai ona faʻatino a latou fesoʻotaʻiga tuusaʻo o le eletise lanumeamata pe a uma ona suia faiga.

E le gata i lea, o le tele o le malosiaga o le matagi ma le malosiaga o le la ua aofia ai i le fuafuaga mo le atinaʻeina ma le fausiaina o le malosiaga fou mo le gaosiga o le malosiaga ua tuufaatasia e le matagaluega tau pulega o le malosiaga a le itumalo.

Faʻataʻitaʻiga Faʻamalosiauina: I le mataupu faavae, mo galuega faʻatino fesoʻotaʻiga tuusaʻo o le eletise lanumeamata, o le avega e tatau ona avea ma vaega autu e nafa ma le matafaioi. E mafai ona faʻafaigaluegaina le puna o le eletise e le avega, poʻo le kamupani gaosi eletise poʻo le kamupani soofaatasi na faʻavaeina e itu uma e lua. Mo i latou e le o ni vaega faʻafaigaluega tutusa, e tatau ona sainia se maliega faʻatau eletise e tele tausaga poʻo se maliega o le pulega o le malosiaga e faʻamatalaina manino ai aia tatau tau meatotino, totogi, tiutetauave ma isi vaega.

O le fua faatatau patino: E tatau i le galuega faatino ona mulimuli i le mataupu faavae o le "fuafuaina o le punaoa e faavae i luga o le avega". O le fua faatatau o le malosiaga fou faaletausaga atoa o le galuega faatino e gaosia e ia lava ma faaaogaina e ia lava i le aofaiga atoa o le malosiaga o loʻo maua e le tatau ona itiiti ifo i le 60%, ma le fua faatatau i le aofaiga atoa o le malosiaga e faaaogaina e le tatau ona itiiti ifo i le 30%. E tatau ona faateleina pea le fua faatatau o le malosiaga e gaosia e ia lava ma faaaogaina e ia lava, ma e le tatau ona itiiti ifo i le 35% aʻo leʻi oʻo i le 2030.

O le tapulaʻa pito i luga o le pasene o le eletise ua fesoʻotaʻi i le grid i le aofaʻi atoa o le gaosiga o le eletise o loʻo avanoa e tatau ona fuafuaina e pulega o le malosiaga o itumalo taʻitasi e tusa ai ma tulaga moni, ma e masani lava e le sili atu i le 20%.

I tulaga o tau: E tatau i galuega faatino fesoʻotaʻiga tuusaʻo o le eletise lanumeamata ona totogi totogifuapauina o le felauaiga ma le tufatufaina atu, tau o le faʻagaioiga o le polokalama, fesoasoani faʻavae i luga o faiga faʻavae, tupe a le malo ma totogi faaopoopo, ma isi mea e tusa ai ma tulafono faatonutonu talafeagai a le Fono a le Setete ma pulega tau tupe. E le tatau i nofoaga uma ona faʻaitiitia pe tuusaunoa totogifuapauina talafeagai e solia ai tulafono faatonutonu a le atunuu.

Maketi Eletise: Ina ia auai i fefaʻatauaʻiga o le maketi eletise i le aotelega, e faʻatulagaina le gaosiga e faʻavae i luga o taunuʻuga o fefaʻatauaʻiga o le maketi, ma e faia le totogi e tusa ai ma le fesuiaʻiga o le eletise ma le upega eletise a le malo. E le tatau ona faʻatauina le uta o le galuega mo le eletise e fai ma sui o le pisinisi o upega eletise.

Vaega o Tiutetauave: O galuega faatino feso'ota'iga tuusa'o o le eletise lanumeamata e feso'ota'i ma le upega eletise ma le upega eletise a le lautele e fausia ai se feso'ota'iga manino ma mautinoa o tiutetauave saogalemu e fa'avae i luga o le tulaga e fa'avasega ai aia tatau o meatotino. E tatau i le galuega faatino ona iloilo atoatoa mea e pei o uiga o le puna i totonu ma le avega, le gafatia paleni, fa'amanuiaga tau tamaoaiga, ma le fesuia'iga o le eletise ma le upega eletise a le lautele, fa'alauiloa tuto'atasi ma le talafeagai le gafatia e feso'ota'i ma le upega, ma feutaga'i ma le kamupani upega eletise e fuafua ai tiutetauave ma tau o le sapalai o le eletise e sili atu nai lo le gafatia e feso'ota'i ma le upega.


Taimi na lafoina ai: 30 Me 2025